Η επιχείρησή σας έχει θέσει στόχο μείωσης εκπομπών, ή σύντομα θα της ζητηθεί από πελάτες, τράπεζες ή τη νομοθεσία; Τότε θα χρειαστεί έναν τρόπο να βλέπει με μια ματιά πού βρίσκεται σε σχέση με τον στόχο, ποιες δραστηριότητες εκπέμπουν τα περισσότερα και πώς εξελίσσονται οι εκπομπές. Το διαδραστικό dashboard παρακάτω είναι ένα παράδειγμα dashboard παρακολούθησης εκπομπών που δείχνει ακριβώς αυτό.
Τι δείχνει το dashboard
- Progress toward target: για κάθε περιοχή, το ποσοστό προόδου προς τον στόχο εκπομπών. Πάνω από 100% σημαίνει ότι ο στόχος ξεπεράστηκε.
- Comparison to Target: οι πραγματικές εκπομπές (μπάρα) σε σχέση με τον στόχο (κάθετη γραμμή).
- Percentage of Emission: το μερίδιο κάθε περιοχής ή κατηγορίας στις συνολικές εκπομπές, για να φαίνεται αμέσως ο μεγαλύτερος «ρυπαντής».
- Time Development: η εξέλιξη των εκπομπών ανά έτος.
Από το μενού Select Dimension αλλάζετε την ανάλυση, π.χ. ανά περιοχή ή ανά τύπο εκπομπών, και από το Year επιλέγετε έτος. Το κουμπί «i» πάνω δεξιά εξηγεί κάθε τμήμα.
Άνοιγμα του dashboard σε πλήρη οθόνη ↗. Συνιστάται σε κινητά και μικρές οθόνες. Το περιβάλλον είναι στα αγγλικά.
Σημαντικό: πρόκειται για dashboard επίδειξης της εταιρείας Devoteam, δημοσιευμένο στο Tableau Public. Τα νούμερα είναι ενδεικτικά δεδομένα για να φανεί η λειτουργία και δεν αντιστοιχούν σε πραγματικές εκπομπές χωρών ή εταιρειών. Για πραγματικά στοιχεία δείτε τον χάρτη εκπομπών CO₂ ανά χώρα ή τον viewer της EEA για το EU ETS.
Γιατί μια επιχείρηση χρειάζεται τέτοιο dashboard
Όλο και περισσότερες εταιρείες καλούνται να μετρούν και να δημοσιεύουν τις εκπομπές τους: μεγάλες επιχειρήσεις μέσω των ευρωπαϊκών εκθέσεων βιωσιμότητας (CSRD), βιομηχανίες μέσω του EU ETS και του CBAM, και μικρότερες επειδή το ζητούν οι πελάτες τους στην εφοδιαστική αλυσίδα ή οι τράπεζες για «πράσινη» χρηματοδότηση. Ένα dashboard μετατρέπει τα δεδομένα σε αποφάσεις: πού να επενδύσετε πρώτα, ποιος στόχος κινδυνεύει, τι αποτέλεσμα έφερε μια παρέμβαση.
Τι πρέπει να περιέχει ένα καλό dashboard εκπομπών
- Σωστή μέτρηση: εκπομπές Scope 1 (άμεσες, π.χ. καύσιμα), Scope 2 (ηλεκτρική ενέργεια) και, όσο γίνεται, Scope 3 (εφοδιαστική αλυσίδα, μεταφορές, προϊόντα), με αναγνωρισμένη μεθοδολογία όπως το GHG Protocol.
- Στόχοι με βάση την επιστήμη: σύγκριση με στόχους που ευθυγραμμίζονται με τη Συμφωνία του Παρισιού, π.χ. επικυρωμένους από την πρωτοβουλία SBTi.
- Ανάλυση ανά πηγή: εγκατάσταση, δραστηριότητα, προϊόν ή περιοχή, για να φαίνεται πού βρίσκονται οι μεγαλύτερες ευκαιρίες μείωσης.
- Δείκτες έντασης: εκπομπές ανά μονάδα προϊόντος ή ανά ευρώ τζίρου, ώστε η ανάπτυξη να μην «κρύβει» την πρόοδο.
- Διαφάνεια: τεκμηριωμένα δεδομένα που μπορούν να επαληθευτούν, χωρίς υπερβολές που θυμίζουν greenwashing.
Δείτε πώς συγκρίνονται οι επιδόσεις με τον κλάδο στο άρθρο για το carbon benchmarking, και ποιοι κανονισμοί σας αφορούν στο άρθρο για τους κανονισμούς CO₂ ανά κλάδο.
Από το dashboard στη μείωση
- Ενεργειακός έλεγχος: συνήθως αποκαλύπτει τις φθηνότερες εξοικονομήσεις.
- Φωτοβολταϊκά για αυτοπαραγωγή ή συμβόλαιο πράσινης ενέργειας, για να πέσουν οι εκπομπές Scope 2.
- Ηλεκτροκίνηση στόλου και βελτιστοποίηση δρομολογίων.
- Αντλίες θερμότητας και ανάκτηση θερμότητας σε κτίρια και διεργασίες.
- Συνεργασία με προμηθευτές για τη μείωση των εκπομπών Scope 3.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι πραγματικά τα στοιχεία του dashboard;
Όχι. Είναι δεδομένα επίδειξης. Το dashboard δείχνει πώς μπορεί να οργανωθεί η παρακολούθηση εκπομπών μιας επιχείρησης.
Τι είναι τα Scope 1, 2 και 3;
Scope 1 είναι οι άμεσες εκπομπές από πηγές της εταιρείας, Scope 2 οι εκπομπές από την ηλεκτρική ενέργεια που αγοράζει, και Scope 3 όλες οι υπόλοιπες έμμεσες εκπομπές της αλυσίδας αξίας. Δείτε και το Λεξικό CO₂.
Χρειάζεται ειδικό λογισμικό;
Για μικρές επιχειρήσεις αρκεί συχνά ένα καλά οργανωμένο υπολογιστικό φύλλο. Όσο μεγαλώνει ο όγκος των δεδομένων και οι απαιτήσεις αναφοράς, ένα λογισμικό καταγραφής αποτυπώματος άνθρακα ή ένα εργαλείο επιχειρηματικής ευφυΐας, όπως αυτό του παραδείγματος, εξοικονομεί χρόνο και μειώνει τα λάθη.
Δείτε όλα τα δωρεάν εργαλεία στη σελίδα Εργαλεία.