Το EU ETS ξεκίνησε το 2005. Πόσο έχουν μειωθεί από τότε οι εκπομπές των εργοστασίων και των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής στην Ευρώπη; Πώς σχετίζονται με το ανώτατο όριο (cap) και με τις άδειες που μοιράστηκαν δωρεάν ή πουλήθηκαν σε δημοπρασίες; Το διαδραστικό dashboard για το EU ETS παρακάτω τα δείχνει όλα σε ένα σημείο, από το 2005 μέχρι σήμερα.
Τι δείχνει το dashboard
- Emissions, cap and allowances: οι εκπομπές (κόκκινη γραμμή), το ανώτατο όριο (μαύρη γραμμή) και πώς διατέθηκαν οι άδειες κάθε χρόνο: δημοπρασίες, δωρεάν κατανομή, διεθνή πιστωτικά μόρια.
- Sectors breakdown: οι εκπομπές ανά κλάδο (ηλεκτροπαραγωγή, χάλυβας, τσιμέντο, διύλιση, χημικά, αεροπορία κ.ά.), με δύο μεθοδολογίες κατάταξης: του Sandbag και του επίσημου μητρώου EUTL.
- Installation distribution: χάρτης με τις εγκαταστάσεις του EU ETS. Το χρώμα δείχνει τον κλάδο και το μέγεθος τις εκπομπές του τελευταίου έτους.
- Sector details: για κάθε κλάδο, οι εκπομπές (κόκκινο) απέναντι στις δωρεάν άδειες (μπλε) με τα χρόνια.
Άνοιγμα του dashboard σε πλήρη οθόνη ↗. Το περιβάλλον είναι στα αγγλικά, και η πρώτη φόρτωση μπορεί να χρειαστεί λίγα δευτερόλεπτα.
Πηγή δεδομένων: Μητρώο της Ένωσης (EUTL), EEX και κατηγοριοποίηση κλάδων του Sandbag, όπως αναφέρονται στο ίδιο το dashboard.
Τι μας λένε τα στοιχεία
Σύμφωνα με το dashboard, οι εκπομπές που καλύπτει το σύστημα έπεσαν από περίπου 2 δισεκατομμύρια τόνους CO₂ το 2005 σε περίπου 1,2 δισεκατομμύρια το 2024. Τρία πράγματα ξεχωρίζουν:
- Η ηλεκτροπαραγωγή έκανε το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς: η αντικατάσταση του άνθρακα και του λιγνίτη από ΑΠΕ και φυσικό αέριο εξηγεί τη μεγαλύτερη πτώση.
- Η βιομηχανία μειώνει πιο αργά: σε χάλυβα, τσιμέντο και χημικά οι εκπομπές πέφτουν με μικρότερο ρυθμό, και για χρόνια μεγάλο μέρος τους καλυπτόταν από δωρεάν άδειες.
- Το όριο σφίγγει: το ανώτατο όριο μειώνεται κάθε χρόνο, και το πλεόνασμα αδειών απορροφάται από το Αποθεματικό Σταθερότητας της Αγοράς (MSR). Γι' αυτό η τιμή του άνθρακα έχει ανέβει σημαντικά.
Ποιος πληρώνει τελικά αυτό το κόστος; Διαβάστε για την κατανομή κόστους και οφελών της EUA ανά τομέα.
Βασικοί όροι
- Cap (ανώτατο όριο): ο συνολικός αριθμός αδειών που κυκλοφορούν. Μειώνεται κάθε χρόνο.
- Auctions (δημοπρασίες): άδειες που πωλούνται από τα κράτη-μέλη. Τα έσοδα πηγαίνουν σε δράσεις για το κλίμα.
- Free allocation (δωρεάν κατανομή): άδειες που δίνονται χωρίς κόστος σε βιομηχανίες που κινδυνεύουν από διαρροή άνθρακα. Καταργούνται σταδιακά, παράλληλα με την εισαγωγή του CBAM.
- Offsets: διεθνή πιστωτικά μόρια που επιτρέπονταν σε προηγούμενες φάσεις του συστήματος.
Για τους υπόλοιπους όρους δείτε το Λεξικό CO₂.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια η διαφορά από τον viewer της EEA;
Ο viewer της EEA δείχνει τα επίσημα συγκεντρωτικά στοιχεία ανά χώρα. Αυτό το dashboard εστιάζει στη σχέση εκπομπών, ορίου και αδειών και στην ανάλυση ανά κλάδο και εγκατάσταση.
Γιατί αργεί να φορτώσει;
Η εφαρμογή «ξυπνά» στην πρώτη επίσκεψη. Περιμένετε λίγα δευτερόλεπτα ή ανοίξτε τη σε πλήρη οθόνη.
Γιατί οι δύο μεθοδολογίες κλάδων δίνουν διαφορετικά νούμερα;
Επειδή κατατάσσουν τις εγκαταστάσεις με διαφορετικό τρόπο. Για παράδειγμα, μια μονάδα συμπαραγωγής σε εργοστάσιο μπορεί να μετρηθεί είτε στην ενέργεια είτε στη βιομηχανία.
Δείτε όλα τα δωρεάν εργαλεία στη σελίδα Εργαλεία.